Wat is de methodologie?
Inzicht in de basis en het doel van deze aanpak
-
Het Instrument voor de beoordeling van kinderparticipatie (CPAT) is ontworpen ter ondersteuning van de uitvoering van artikel 12 van het VN-Kinderrechtenverdrag, door een systematische beoordeling mogelijk te maken van de mate waarin participatie van kinderen is verankerd in wetgeving, instellingen, praktijken en cultuur.
Het biedt:
10 kernindicatoren, gegroepeerd in drie domeinen: bescherming van het recht op participatie, bevordering van bewustwording en het creëren van participatieruimtes.
Geleidelijke beoordelingscriteria (0–3), waarmee professionals of overheden de voortgang kunnen meten.
Richtlijnen voor gegevensbronnen, waaronder wetten, beleid, kwalitatief onderzoek, NGO-rapporten, toezichthoudende instanties en feedback van kinderen.
Een gestructureerd proces dat aansluit bij bredere monitoringmechanismen van de Raad van Europa en het VN-Kinderrechtenverdrag.
Hoewel het instrument oorspronkelijk voor lidstaten is ontwikkeld, is het ook zeer relevant voor NGO's, professionals en instellingen die betekenisvolle, op rechten gebaseerde kinderparticipatie in hun werk willen verankeren.
Hoe kan het worden gebruikt?
Praktische toepassingen en richtlijnen voor implementatie
Het Instrument voor de beoordeling van kinderparticipatie kan worden toegepast in elke context waarin een organisatie of systeem inzicht wil krijgen in de mate waarin het recht van kinderen om deel te nemen wordt uitgevoerd. Hoewel het voor staten is ontwikkeld, maken de indicatoren en criteria het ook waardevol voor professionals.
Je kunt het instrument gebruiken om:
- Organisatorische praktijken te beoordelen: NGO's, maatschappelijke organisaties en dienstverleners kunnen beoordelen of hun beleid, procedures en participatiemogelijkheden aansluiten bij de rechten van kinderen.
- Programma's te versterken: Teams kunnen nagaan of de basis voor betekenisvolle, veilige en geïnformeerde participatie aanwezig is voordat projecten worden gestart of herzien.
- Lokale of sectorale systemen te ondersteunen: Gemeenten, scholen en sectoroverschrijdende coalities kunnen CPAT gebruiken als gemeenschappelijk kader om participatiestructuren te beoordelen en hiaten vast te stellen.
- Vooruitgang in de tijd te monitoren: Omdat CPAT duidelijke indicatoren en beoordelingscriteria biedt, helpt het verbeteringen te volgen en strategische planning of belangenbehartiging te ondersteunen.
Dit maakt CPAT een veelzijdig instrument voor iedereen die systemische, ethische en inclusieve kinderparticipatie wil opbouwen of versterken.
Focus op inclusie
CPAT vereist expliciet uitsplitsing van gegevens, waarbij wordt erkend dat participatie-ervaringen verschillen tussen groepen kinderen.
Bij de implementatie van CPAT moet inclusie worden gewaarborgd door:
- Uitgesplitste gegevens te verzamelen
Verdeel gegevens naar:
- Leeftijd
- Gender
- Handicap
- Sociaaleconomische achtergrond
- Migratie- of minderheidsstatus
- Ervaring met zorg
- Elke andere relevante kwetsbaarheid
Dit zorgt ervoor dat de beoordeling inzicht geeft in wie deelneemt, wie wordt uitgesloten en waar structurele ongelijkheden bestaan.
- Inclusieve methoden te integreren
Gebruik toegankelijke formats, kindvriendelijk materiaal, tolken, alternatieve communicatie en methoden die geschikt zijn voor kinderen met verschillende capaciteiten en identiteiten.
- Ethische participatie te waarborgen
Stem het proces af op de negen basisvereisten voor ethische participatie die in de bijlagen van CPAT worden beschreven (bijv. transparantie, vrijwilligheid en relevantie).
Bijdragers
Organisaties en personen die deze methodologie hebben ontwikkeld
Raad van Europa
Het instrument werd ontwikkeld door de Afdeling Kinderrechten en de Jeugdafdeling van de Raad van Europa, op basis van:
- Kinderconsultaties tijdens de ontwikkeling van de aanbeveling over kinderparticipatie.
- Deskundigen van de Raad van Europa op het gebied van democratische participatie.
- Pilots in verschillende lidstaten (Estland, Ierland, Roemenië; later Bulgarije, Italië en Letland).